Nöbetçi Eczaneler
Türkiye’de sualtı kültür varlıkları 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu kapsamında korunuyor. Araştırma ve kazı izinleri Kültür ve Turizm Bakanlığı’ndan alınıyor; tescil yetkisi de Türk kurumlarında.
Bu nedenle Guinness gibi yabancı bir kuruluşun bir buluntuyu “onaylaması” ya da “tescil etmesi” hukuken bir değer taşımıyor. Bu tür duyurular genellikle kamuoyu algısını etkileyen birer tanıtım niteliği taşıyor.
Bilimsel yayın yapmak elbette suç değil. Asıl sorular şunlar: Çalışma izinli miydi? Buluntular izinsiz mi çıkarıldı ya da belgelendi? Bildirim yükümlülüğü yerine getirildi mi? Bilgi yetkili Türk kurumlarından önce yurtdışına aktarıldıysa, sualtı arkeolojisinin çalışma ilkelerine uyuldu mu?
Bilimsel doğrulama da en az izin süreci kadar önemli. Buluntunun tarihlemesi kim ya da kimler tarafından yapıldı? Alanın diğer öğretim üyeleri bu tarihlemeyi kabul etti mi, bağımsız bir değerlendirme ya da resmî bir bildirim yapıldı mı? Buluntuya ait fotoğraflar kamuoyuyla paylaşılırken Bakanlıktan gerekli izinler alındı mı?
Guinness’in bu tür bir iddiayı bağımsız bilimsel doğrulama ve resmî makam görüşü olmadan kabul edip yayımlaması halinde, kuruluşun doğrulama süreçlerinin ciddiyeti de sorgulanmalıdır.
Bu soruların yanıtı, olayın bir kural ihlali mi yoksa tartışmalı ama yasal bir uygulama mı olduğunu belirleyecek.
