Balıklar gerçekten esner mi?

Su altında bazen bir balığın ağzını sonuna kadar açtığı fotoğraflar görürüz. İlk bakışta bize bir “esneme” gibi gelir. Fotoğrafçının o anı nasıl yakaladığını düşünür ve “İşte buna fotoğrafçı şansı!” deriz.

Açıkçası benim en sevdiğim hayvan davranışı fotoğraflarındandır.

Bu davranışa İngilizcede “yawning” denir. Ama bu fotoğraflar her zaman tesadüfen çekilmez. Zamanla hangi balıkların ve hangi koşullarda bu davranışı gösterme ihtimalinin daha yüksek olduğunu öğrenirsiniz.

Özellikle zeminde hareketsiz duran dip balıkları, kaya balıkları, kırlangıç balıkları, iskorpitler ve benzer türlerde bu anı yakalamak mümkün.

Yapmanız gereken; balığı bulmak, karşısına geçmek, kamera ve flaşlarınızı hazırlamak ve sabırla beklemektir.

Benim de bir balığın karşısında 15 dakika boyunca çok yavaş nefes alıp vererek beklemişliğim vardır.

Çünkü birkaç saniye süren bir davranışı yakalamak için sadece netlik, pozlama ve kompozisyon yeterli değildir. Canlıyı gözlemlemek, davranışını anlamak ve doğru anı beklemek gerekir.

Bazen en iyi fotoğraf, deklanşöre bastığımız anda değil, birkaç saniye öncesinde ne olacağını fark ettiğimiz anda başlar.

Peki gerçekten esniyorlar mı?

Balıklardaki bu davranışı memelilerdeki esnemeyle birebir aynı kabul etmek doğru değildir. Ağızlarını genişçe açıp kapatmaları, solungaçlardan geçen suyun akışı ve solunumla ilişkili olabilir. Ancak türden türe farklı nedenleri de olabilir; beslenme veya sosyal davranışlarla da ilişkili olabilir.

Yani fotoğrafta gördüğümüz o “esneyen” balık, aslında bize sandığımızdan farklı bir davranış anlatıyor olabilir.

Sualtı fotoğrafçılığı sadece görüntüyü değil, davranışı da yakalamaktır.

Ateş Evirgen