1995 yılında İngiltere’nin güney kıyısındaki Salcombe açıklarında bulunan ve 400 altın sikke ile diğer hazineleri içeren 400 yıllık yelkenli gemi enkazının, sonunda Hollandalı ticaret gemisi Dom van Keulen olduğu tespit edildi .

Sa’dian sikkelerinin büyük ve iyi belgelenmiş koleksiyonları nadirdir ve bu sıra dışı batık, Fas’ı (o zamanlar Berberi Kıyısı olarak anılırdı), Hollanda’yı ve Britanya’yı birbirine bağlayan 17. yüzyıla ait bir ticaret ağının kanıtlarını sunmuştur. O dönemde Hollandalı tüccarlar, saflığı nedeniyle çok değerli olan Batı Afrika altını karşılığında imalat ürünleri ticareti yaparlardı .
“Salcombe Altın Batığı”nda bulunan sikkelerin büyük bir kısmı, o dönemde en yaygın kabul gören ticaret para birimlerinden biri olan Hollanda altın sikkeleri üretmek için eritilmek üzere tasarlanmıştı.
‘Fırtınalı hava’
Batığı kesin olarak tespit edebilen ekip, Bournemouth Üniversitesi ( BU ), Britanya Müzesi ve SWMAG dalgıçlarının iş birliğiyle hazırlanan bir araştırma kitabında soruşturmalarının ayrıntılarını yayınladı.
Ancak, Hollandalı tüccarların Dom van Keulen’in su almasına neden olan “fırtınalı hava”yı anlattığı önemli belgeleri Ulusal Arşiv’de ortaya çıkaran kişi bağımsız tarihçi Ian Friel oldu. Devon’daki Salcombe’da kıyıdan 400 metre açıkta demirledikten sonra, tüm mürettebat teknelerine binerek güvenliğe ulaşmayı başarmıştı.
BU deniz arkeoloğu Profesör Dave Parham, kitabı, batıktan çıkarılan sikkeler ve diğer buluntuların saklandığı British Museum’dan İslam sanatı uzmanı Venetia Porter ile birlikte düzenledi.

Parham, “Geminin yükü arasında 150 torba Arap zamkı, 64 torba güherçile, 320 keçi derisi ve 9.000 Berberi duka (altın Fas parası) bulunuyordu” diyor ve mürettebatın o sırada yükün büyük bir kısmını kurtarabildiğinin düşünüldüğünü ekliyor.
Gemi enkazının tespiti, “Sa’dian Şeriflerinin zenginliği ve mimarisi, Afrika altın ticareti ve Fas, Hollanda ve Britanya’yı birbirine bağlayan 17. yüzyıldaki gelişen deniz ticaretinin somut kanıtı açısından önemli bir bağlam sağlıyor” diyor.
Koruma Altındaki Batık
Britanya Müzesi araştırma başkanı Jeremy D Hill, “Kuzey Afrika altını taşıyan bir Hollanda gemisinin İngiliz kıyıları açıklarında nasıl battığının hikayesi artık anlatılabiliyor ve bu da uluslararası öneme sahip bir keşif anlamına geliyor” diyor. “Bu bize denizlerimizin altında hâlâ ne kadar çok şey keşfedilmeyi beklediğini hatırlatıyor.”
Batık alanı, Historic England tarafından yönetilen, koruma altına alınmış bir batık alanıdır. Dalış, yalnızca lisans sahiplerine açıktır ve alan, yakındaki Ulusal Sahil Güvenlik Enstitüsü’nün Prawle Point istasyonu tarafından izlenmektedir.
Devon ve Cornwall Polis Teşkilatı’nın deniz birimi, tarihi batık alanlarına yönelik yasadışı müdahalelerle mücadele etmeyi amaçlayan ulusal bir girişim olan Operasyon Birdie kapsamında uzun süredir devriye gezileri yürütüyor.
“Fas’tan İngiltere Kıyılarına: Dom Van Keulen’in ve Olağanüstü Kargosunun Hikayesi” adlı kitabın herkese açık erişimli versiyonuna çevrimiçi olarak ulaşılabilir ; basılı kopyaları ise British Museum mağazasından 40 sterline temin edilebilir.
Kaynak: https://divernet.com/scuba-news/wrecks/31-years-after-first-dives-salcombe-gold-wreck-is-named/





