Nöbetçi Eczaneler
Yeni bir araştırmaya göre, bir zamanlar ısınan iklimde mercanlar için potansiyel güvenli sığınaklar olarak görülen, 90 ila 150 metre (295 ila 490 fit) derinliklerde bulunan derin resifler, giderek yoğunlaşan deniz ısı dalgalarından artık korunmuyor.
Denizdeki sıcak hava dalgaları, mercanların içinde yaşayan küçük alglerin bozulma olasılığını artırarak mercan beyazlamasına ve hatta toplu ölümlere yol açabilir. İnsan faaliyetleri küresel sıcaklıkları yükseltmeye devam ettikçe, derinlerdeki deniz sıcak hava dalgalarının artan şiddeti, tropikal mercanları geri çekilebilecekleri daha serin sulardan mahrum bırakarak resif bölgelerindeki biyoçeşitliliği, balıkçılığı ve turizmi tehdit edebilir.
Çin Bilimler Akademisi’nde okyanus bilimci ve çalışmanın ortak yazarlarından Chunzai Wang, “Okyanus ısınması sadece yüzeysel bir sorun değil. Yüzeyin derinliklerinde meydana gelen olaylar, mercan resiflerinin hayatta kalması için de ciddi sonuçlar doğurabilir” dedi.
Bu çalışma , AGU’nun tüm önemli jeoloji bilim dallarındaki büyük ilerlemeler hakkında yüksek etki faktörlü, yenilikçi ve güncel makaleler yayınlayan dergisi Geophysical Research Letters’da yayımlanacak .
Yüzeyin Altına Bakmak
Bilim insanları, sığ resiflerdeki üremeye hazır mercanların nakledileceği “tohum bankaları” olarak derin resifleri kullanmayı önerdiler. Ancak Wang, “daha derine inmek mutlaka sıcaktan kaçmak anlamına gelmiyor” dedi.
Denizdeki sıcak hava dalgalarının okyanusun ilk 30 metresinin (98 fit) ötesindeki resifleri nasıl etkilediğini anlamak için araştırmacılar, 1993’ten 2023’e kadar günlük su sıcaklıklarının okyanus genelindeki simülasyonlarını 150 metreye (490 fit) kadar filtrelemek için sıcak su mercan resiflerinin küresel haritalarını kullandılar. Bu sıcak resifler, dünyanın dört bir yanında, ekvatorun 35 derece yakınında, kabaca Kaliforniya’daki Santa Barbara ile Avustralya’daki Adelaide arasındaki enlemlerde bulunur.
Simüle edilen su sıcaklıkları, okyanus dolaşım modellerini ve fiziğini kullanarak gerçek ölçümler arasındaki boşlukları dolduruyor ve yalnızca yüzey sıcaklıklarını görebilen uydu ölçümlerinden daha eksiksiz bir resif ısı dalgaları kaydı oluşturuyor. Resiflerin ısıya maruz kalmasına dair bu daha derin bakış açısıyla araştırmacılar, okyanus bilimcilerinin yılın o zamanı için kaydedilen tarihsel sıcaklıkların %90’ından daha sıcak deniz suyu sıcaklığına sahip en az beş günlük bir dönem olarak tanımladığı deniz ısı dalgalarının sayısını, sürelerini ve sıcaklıklarını izlediler.
Ekip ayrıca, hem sıcaklığı hem de süreyi hesaba katan bir ölçüt olan sıcak hava dalgasının “yoğunluğunu” da hesapladı. NOAA’ya göre , mercanlar dört “derece-hafta” ısıya maruz kaldıklarında beyazlama riskiyle karşı karşıya kalıyorlar; bu, normal sıcaklıkların 1 derece C üzerinde dört haftaya veya buna bağlı olarak daha yüksek sıcaklıklarda daha kısa bir süreye (örneğin, 2 derece C daha sıcak iki hafta veya 4 derece C daha sıcak sadece bir hafta) eşdeğerdir.
Derin Resiflerin Sonu
Araştırmacılar, 2010 yılından önce derin resiflerin hâlâ olası mercan sığınakları olabileceğini öne sürdüler. Bu tarihten önce, denizdeki sıcak hava dalgaları genellikle yılda küresel resif alanlarının %50’sinden daha azını etkiliyor ve derin resifleri uzun süreli yüksek sıcaklıklardan büyük ölçüde koruyordu. 1993 ile 2010 yılları arasında, 1997-1998 El Niño dönemi hariç, ortalama derin resif sıcak hava dalgası 15 günden az sürdü.
Ancak 2010 yılından itibaren, incelenen 13 yılın sekizinde, dünyanın tropikal resiflerinin yarısından fazlası sıcak hava dalgalarından etkilendi; bu, önceki 17 yıla göre yaklaşık dört kat daha sık oldu. Yüzeyin 90 metreden (295 fit) daha derinindeki resiflerde ortalama sıcak hava dalgası, iki yıl hariç tüm yıllarda 15 gün veya daha fazla sürdü ve genellikle normalden yaklaşık 2 derece C daha yüksek sıcaklıklar getirdi.
Çalışmada görülen en kötü mercan koşulları, art arda gelen üç La Niña olayından kaynaklandı. 2020 ile 2023 yılları arasında, Pasifik üzerinde her yıl esen güçlü batı rüzgarları, batı Pasifik’te alışılmadık derecede derinlere ulaşan sıcak su birikintisi oluşturarak, 1993’ten bu yana yaşanan diğer olayların ötesinde küresel deniz ısı dalgalarını artırdı. Zirve noktalarında, 2020-2023 deniz ısı dalgaları, tüm derinliklerdeki küresel tropikal mercan resif alanlarının %75’inden fazlasını etkiledi.
Mercan Koruma
Çalışma dönemi boyunca derinliklerdeki deniz ısı dalgaları yüzeydekilere göre daha az sıklıkla meydana gelmiş olsa da, 2010’dan sonra sürelerinin uzaması, ortalama olarak sığ sulardakilerden daha yoğun hale gelmelerine neden olmuştur. Araştırmacılara göre, bu durum, insan kaynaklı iklim değişikliği nedeniyle artış gösteren aşırı okyanus ısı olayları sırasında mercanlar için barınak umutlarını suya düşürebilir.
Mercanları korumak için en önemli müdahale, insan faaliyetlerinden kaynaklanan küresel ısınmayı sınırlamaktır. Wang, “Yerel koruma önlemleri, resiflerin çevresel strese dayanmasına yardımcı olabilir, ancak mercan ekosistemlerini giderek yaygınlaşan okyanus aşırı sıcaklıklarından tamamen koruyamazlar” dedi.
Kaynak: https://ecomagazine.com/news/coastal/deep-reefs-no-longer-safe-from-marine-heatwaves-study-finds/
