Hawaii’nin ıssız resiflerinden milyonlarca kilo hayalet ekipmanı nasıl temizliyor?

Hawaii’nin ana adalarının çok ötesinde, terk edilmiş devasa balık ağları Pasifik Okyanusu’nu aşarak dünyanın en ücra mercan resiflerinden bazılarında birbirine dolanıyor. Burada, birbirine dolanmış balık avlama ekipmanları yıllarca kalabiliyor, yaşayan mercanlara zarar veriyor ve orijinal balıkçı tekneleri ufukta kaybolduktan çok sonra bile tehlike altındaki vahşi yaşamı tehdit ediyor.

Bu sözde hayalet ağların kaldırılması, ulaşılabilir kıyı sularında bile oldukça zordur. Geleneksel altyapıdan yüzlerce kilometre uzakta bulunan Kuzeybatı Hawaii Adaları’nda ise bu işlem, özel gemiler, olağanüstü lojistik hazırlık ve yüksek eğitimli dalgıç ekipleri gerektirir.

Ancak operasyonun özellikle dikkat çekici bir yönü, dalgıçların tüplü dalış ekipmanı kullanmamasıdır.

Hawaii merkezli ve 2019’da kurulan kar amacı gütmeyen bir kuruluş olan Papahānaumokuākea Deniz Kirliliği Projesi (PMDP) , su altı ağ kurtarma operasyonlarını tamamen serbest dalış yoluyla gerçekleştiriyor.

Scuba News ile yaptığı orijinal bir röportajda , Genel Müdür James Morioka, kuruluşun 1,3 milyon pounddan fazla deniz çöpünü nasıl topladığını, nefes tutarak dalışın çalışmalarının merkezinde neden yer aldığını ve bu hassas ekosistemleri uzun vadede korumak için nelerin gerektiğini açıklıyor.

Devasa Boyutlarda Bir Deniz Kirliliği Sorunu

Papahānaumokuākea Ulusal Deniz Koruma Alanı ve Ulusal Deniz Anıtı, Hawaii takımadaları boyunca yaklaşık 1200 mil uzanan, izole bir ada, atol ve resif zinciri olan Kuzeybatı Hawaii Adaları’nı kapsamaktadır.

Bu sular, mercan resifleri, deniz kuşu kolonileri, Hawaii yeşil deniz kaplumbağaları ve nesli tehlikede olan Hawaii keşiş fokları da dahil olmak üzere, kritik öneme sahip deniz yaşam alanlarını desteklemektedir.

Ne yazık ki, uzaklıkları onları deniz kirliliğinden koruyamıyor.

Kuzey Pasifik’teki ticari balıkçılık faaliyetlerinden kaynaklanan balık ağları, ipler ve diğer atıklar okyanus akıntıları tarafından bölgeye taşınarak sığ resiflerde ve kıyı şeritlerinde birikmektedir.

Morioka ve PMDP Başkanı Kevin O’Brien, NOAA Fisheries ile deniz kirliliğini temizleme programlarında yıllarca birlikte çalıştıktan sonra 2019’da bu organizasyonu kurdular.

Onlarca yıllık müdahaleye rağmen, bu resiflere ulaşan terk edilmiş balıkçılık ekipmanlarının miktarının temizleme çabalarını aşmaya devam ettiğini fark ettiler.

PMDP, 2022 yılında, biriken molozları ortadan kaldırmanın yanı sıra yeni malzemelerin geri kazanılmasından daha hızlı bir şekilde birikmesini önlemeyi amaçlayan beş yıllık “Telafi Et ve Devam Et” girişimini başlattı.

Morioka’ya göre, kuruluş 15 büyük sefer sırasında 1,3 milyon pounddan fazla enkaz kaldırdı ve bunların yaklaşık %80’i terk edilmiş balık ağları ve ilgili ekipmanlardan oluşuyor.

Ekip, bu uzaktan çalışma ortamlarında 360 günden fazla zaman geçirdi.

Ancak sorun devam ediyor. PMDP, bölgede her yıl yaklaşık 200.000 pound deniz atığı biriktiğini tahmin ediyor; bunun yaklaşık 115.000 pound’u sığ mercan resiflerindeki balık ağlarından, 85.000 pound’u ise kıyı şeritlerinden oluşuyor.

Tüplü dalış yerine serbest dalış neden tercih edilmeli?

Sualtı kurtarma projelerinde çalışan teknik dalgıçları görmeye alışkın okuyucular için PMDP’nin yaklaşımı ilk başta şaşırtıcı görünebilir.

Ancak kuruluşun asıl faaliyet gösterdiği ortam, genellikle 30 fitten daha sığ olan mercan resiflerinden oluşmaktadır.

Morioka, serbest dalışın tam da bu koşullarda önemli operasyonel avantajlar sağladığını açıklıyor.

Dalgıçlar, tüplü dalış ekipmanlarına, regülatörlere veya kompresörlere ihtiyaç duymadan, yüzey ile resif arasında defalarca hareket edebilir, alet toplayabilir, meslektaşlarıyla koordinasyon sağlayabilir ve dolaşmış bir ağın farklı bölümlerini değerlendirebilirler.

Tek bir iş günü içinde, ekipler toplu olarak yüzlerce kısa dalış gerçekleştirerek çok sayıda büyük balıkçılık ekipmanı yığınını temizleyebilirler.

Basınçlı hava altyapısının olmaması, her ekipmanın bir keşif gemisiyle taşınması gereken uzak bölgelerde küçük şişme iş teknelerinin işletilmesinin lojistiğini de basitleştiriyor.

PMDP, su altı operasyonlarını maksimum 30 fit derinlikle sınırlandırmaktadır. Her görev, dalgıcın rahat nefes tutma kapasitesi dahilinde tamamlanmalı, dalgıçlar sık ​​sık yüzeye dönmeli ve yorgunluğu yönetmek için sorumluluklar dönüşümlü olarak paylaşılmalıdır.

Organizasyon, çalışmalarının rekabetçi serbest dalış olmadığını vurguluyor. Dalış süresi ve derinliği, kısa, kontrollü görevleri güvenli bir şekilde tamamlamanın yanında ikinci planda kalıyor.

Mercan Resiflerine Zarar Vermeden Hayalet Ağları Temizleme

En büyük zorluklardan biri, terk edilmiş balıkçılık ekipmanlarının kaldırılması işleminin yanlış yapılması durumunda çevreye daha fazla zarar verebilmesidir.

Büyük ağlar, resif boyunca yıllar hatta on yıllar süren hareketlerden sonra bile sıklıkla mercan oluşumlarına saplanıp kalırlar.

Sadece bir ip bağlayıp döküntüleri çekmek, canlı mercan kolonilerini kırabilir ve operasyonun korumayı amaçladığı yaşam alanına zarar verebilir.

PMDP, görsel gözlem, hava görüntüleri, dronlar ve küçük tekneler kullanılarak yapılan keşif çalışmalarıyla başlar. Ardından dalgıçlar, özellikle yaban hayatını aktif olarak tehdit edip etmedikleri açısından, ağların boyutunu, konumunu ve durumunu değerlendirir.

Ekip bir kurtarma planı geliştirdikten sonra, serbest dalgıçlar sistematik olarak balıkçılık ekipmanlarını mercan yapılarından keserek uzaklaştırırlar.

Büyük konglomeraların, resiften dikey olarak kaldırılmadan önce yönetilebilir bölümlere ayrılması gerekebilir.

Enkaz daha sonra özel donanımlı şişme iş botlarına aktarılır ve burada personel enkazı elle veya kaldırma ekipmanı kullanarak çıkarır.

Ölçeği olağanüstü olabilir.

Morioka, ekibinin bulduğu en ağır tek ağın 23.000 pounddan fazla ağırlığında olduğunu bildiriyor. Bu tür yığınlar, birden fazla ağ, ip, şamandıra, kum, mercan kalıntısı ve birikmiş biyolojik oluşum içerebilir.

PMDP şu anda bu operasyonları daha güvenli ve verimli hale getirmek için geliştirilmiş kesme aletleri, yüzdürme ve çekme sistemleri, mekanik kaldırma ekipmanları ve özel olarak tasarlanmış sığ su kurtarma platformlarını değerlendirmektedir.

Tehlikeli Ortamlar İçin Uzmanlık Eğitimi

Özellikle dalgıçlar tek nefesle çalışırken, etrafı balıkçı ekipmanlarıyla çevrili halde su altında çalışmak önemli riskler taşır.

PMDP’nin deniz kirliliği teknisyenleri, deniz biyolojisi, bilimsel dalış, profesyonel serbest dalış, doğa koruma ve denizcilik operasyonları gibi çeşitli alanlardan geliyor.

Sualtı personeli, Seviye 1 sertifikası veya eşdeğer hazırlık, tıbbi tarama ve enkaz temizleme prosedürleri konusunda uzmanlaşmış eğitim de dahil olmak üzere resmi serbest dalış eğitiminden geçer.

Ayrıca, dolaşma önleme, kesici alet kullanımı, acil durum müdahalesi, ilk yardım, kalp masajı, oksijen uygulaması ve diğer ilgili güvenlik prosedürleri konusunda da eğitim alırlar.

Morioka, iyi nefes tutma yeteneğinin tek başına birini etkili bir deniz kirliliği teknisyeni yapmadığını vurguluyor.

Bu iş, mercan yapılarının farkında olmayı, ekipmanların dikkatli kullanılmasını, etkili iletişimi ve koşulların ne zaman güvensiz hale geldiğini anlama yeteneğini gerektirir.

Ekipler, operasyonları boyunca yorgunluğu, akıntıları, görüş mesafesini, dalga yüksekliğini ve teknelerin konumunu izler.

En önemlisi, personelin tehlikeleri belirlemesi ve gerektiğinde çalışmayı durdurması teşvik edilmektedir. Hastanenin yüzlerce kilometre uzakta olabileceği bir ortamda, acil durumun önlenmesi özellikle önemlidir.

Bunlar, eğitimli personel tarafından gerçekleştirilen uzmanlık gerektiren operasyonlardır; uygun eğitim ve operasyonel destek olmadan amatör serbest dalgıçların denememesi gereken faaliyetlerdir.

Pasifik Kıyısındaki Keşif Gezileri

Sualtı kurtarma çalışmaları, karşılaşılan zorluğun sadece bir parçası.

Papahānaumokuākea’ya ulaşmak, Honolulu’dan bir gemiyle birkaç gün sürebilir ve gerekli tüm eşyaların bölgeye taşınması gerekir.

Yola çıkmadan önce yiyecek, içme suyu, yakıt, şişme botlar, motorlar, iletişim ekipmanları, kaldırma ekipmanları, aletler ve acil durum malzemelerinin tümü hazırlanmalıdır.

Bir sorun çıktığında uygun tamirhaneler veya ekipman tedarikçileri bulunmuyor.

Keşif ekiplerinin ayrıca kurtarılan enkazı Honolulu’ya geri taşımak için yeterli kapasiteye ihtiyacı vardır. Temizleme ne kadar başarılı olursa, ekibin ihtiyaç duyduğu alan ve yük taşıma kapasitesi de o kadar artar.

Hava durumu belirsizliğe bir katman daha ekliyor.

2026’daki bir keşif gezisi sırasında ekip, bir kasırgadan korunmak için sığınak ararken dört operasyonel gün kaybetti.

İzin süreçleri, çevresel uyumluluk ve koruma alanı yönetim kurumlarıyla koordinasyon da dikkate alınması gereken önemli hususlardır.

Haftalarca bir gemide zorlu koruma çalışmaları yürüten personel için uyum yeteneği ve ekip çalışması, teknik uzmanlık kadar önemlidir.

Kurtarılan balık ağlarına ne oluyor?

Honolulu’ya geri getirildikten sonra, kurtarılan enkazın boşaltılması, ayrıştırılması, belgelendirilmesi ve uygun bertaraf veya geri kazanım tesislerine yönlendirilmesi gerekmektedir.

Ne yazık ki, terk edilmiş balıkçılık ekipmanlarını geri dönüştürmek hiç de kolay değil.

Kurtarılan ağların çoğu yıllarca veya on yıllarca deniz suyuna ve güneş ışığına maruz kalmıştır. Bu ağlar çeşitli plastik türleri, ağır derecede bozulmuş sentetik lifler, kum, yosun ve diğer biyolojik materyaller içerebilir.

Bu özellikler, geleneksel geri dönüşümü zorlaştırır ve çoğu zaman ticari olarak pratik olmaktan çıkarır.

PMDP, alternatifleri araştırmak için araştırma ortaklarıyla birlikte çalıştı.

Hawaiʻi Pasifik Üniversitesi Deniz Kirliliği Araştırma Merkezi, geri kazanılan malzemelerin kökenini, bileşimini ve bozunmasını, ayrıca plastik kereste, 3D baskı filamenti ve diğer imalat ürünleri gibi potansiyel uygulamaları araştırmaktadır.

Kuruluş ayrıca, denizdeki atıkların kaynaklarını daha iyi anlamak ve kurtarılan balıkçılık ekipmanlarını incelemek amacıyla The Ocean Cleanup ile işbirliği yapmıştır.

Şu anda geri dönüştürülemeyen bazı malzemeler, uygun atıkların enerji geri kazanımı için işlenebileceği Honolulu’daki H-POWER atık yakma tesisine yönlendiriliyor.

Morioka, özellikle Pasifik Okyanusu üzerinden çok büyük miktarlarda malzemenin taşınması önemli kaynaklar gerektirdiğinden, kurtarılan enkazın yönetimi için daha pratik çözümler geliştirmenin şart olduğunu söylüyor.

Geri kazanılan balıkçılık ekipmanları, bertaraf edilmesinin ötesinde, atıkların kaynağını belirleme, plastik bozunmasını inceleme ve balıkçılık ekipmanlarının koruma altındaki deniz yaşam alanlarında nasıl biriktiğini anlama gibi bilimsel araştırmalar için fırsatlar sunmaktadır.

Yaban Hayvanlarını Dolaşmaya Karışmadan Önce Korumak

Morioka için en anlamlı deneyimlerden bazıları, terk edilmiş balıkçılık ekipmanları nedeniyle tehdit altında olan Hawaii fokları ve deniz kaplumbağalarıyla ilgili olmuştur.

2011’den bu yana Kuzeybatı Hawaii Adaları’nda 500 günden fazla zaman geçirdi; bu süreye Hawaii keşiş foklarıyla ilgili önceki araştırmalar da dahildir.

Bu deneyimler, sağlıklı deniz yaşam alanları ile savunmasız yaban hayatının hayatta kalması arasındaki ilişkiye dair anlayışını şekillendirmeye yardımcı oldu.

Tek bir balık ağı, mercan kolonilerini parçalayabilir, canlı resif yapılarını boğabilir veya bu ortamlara bağımlı hayvanları tuzağa düşürebilir.

Ancak Morioka, doğrudan kurtarma operasyonlarının akılda kalıcı olmasına rağmen, önleyici çalışmaların da aynı derecede önemli olduğuna inanıyor.

Bir kaplumbağa veya Akdeniz fokunun tuzağa düşmeden önce ağı kaldırmak, aksi takdirde asla kaydedilemeyecek bir olayın önlenmesi anlamına gelir.

Bu ilke, kuruluşun uzun vadeli hedefleri için hayati önem taşımaktadır.

PMDP, başarısını yalnızca ele geçirilen balıkçılık ekipmanının ağırlığıyla ölçmek yerine, müdahalelerinin hasarı ne kadar etkili bir şekilde önlediğini giderek daha fazla anlamak istiyor.

Bir Sonraki Zorluk: Ayak Uydurmak

Organizasyonun başarısı, dünyanın en izole deniz ortamlarından bazılarında bile büyük ölçekli deniz kirliliği temizliğinin mümkün olduğunu göstermektedir.

Ancak 1,3 milyon pounddan fazla enkazın kaldırılması, yeni balıkçılık ekipmanlarının sürekli olarak gelmesini engellemedi.

PMDP şu anda verimliliği artırırken, maliyetleri düşürürken ve daha iyi atık bertaraf teknolojileri geliştirirken, geri kazanım kapasitesini koruma zorluğuyla karşı karşıya.

Potansiyel yenilikler arasında havadan keşif, dalgıç tahrikli araçlar, özel kesme ekipmanları, mekanik kaldırma cihazları ve özel sığ su gemileri yer almaktadır.

Sefer finansmanının güvenilirliği ve gemi erişimi de hayati önem taşımaya devam edecektir.

Sonuç olarak, Morioka çözümün süresiz olarak temizlik operasyonlarına bağlı kalamayacağına inanıyor.

Balıkçılık ekipmanlarının okyanusa girmesini baştan önlemek, daha güçlü politikalar, daha iyi uygulama, daha fazla hesap verebilirlik ve uluslararası işbirliği gerektirecektir.

Daha geniş dalış topluluğu için ise yerel deniz kirliliği girişimlerine katılımı, doğayı koruma gönüllülüğünü, vatandaş bilimini, bağış toplamayı ve sorumlu okyanus yönetimini teşvik ediyor.

Ayrıca, serbest dalgıçlar, mühendisler, gemi operatörleri, doğa koruma uzmanları ve araştırmacılar da dahil olmak üzere ilgili uzmanlık becerilerine sahip kişilerle işbirliğine de açıktır.

Kuruluşun isminin ardındaki amaç, belki de felsefesini en iyi şekilde ifade ediyor.

Morioka, PMDP’nin ” Program” yerine “Proje” kelimesini bilerek seçtiğini, çünkü bir projenin bir amacı ve nihayetinde bir sonu olması gerektiğini açıklıyor.

En büyük başarısı, örgütün olağanüstü temizlik operasyonlarına artık gerek kalmadığı bir gelecek olacaktır.

O zamana kadar, Papahānaumokuākea’daki serbest dalgıçlar, Pasifik’in en önemli deniz yaşam alanlarından bazılarını tehdit eden balıkçılık ekipmanlarını kaldırma konusundaki zorlu çalışmalarına devam edecekler.

Proje hakkında daha fazla bilgi ve koruma çalışmalarına destek olma fırsatları Papahānaumokuākea Deniz Kirliliği Projesi aracılığıyla edinilebilir .