Ne yaparsınız?

Mesela dalışınız bitmiş. Denge yeleğiniz şişmiş ve tekneye çıkmak için sıranızı sabırla beklerken, aniden, paniğe girmiş bir balıkadam, 3 metre solunuzda, Polaris füzesi modunda yüzeye vuruyor. Boğulurcasına bir öksürük, maskesi kaymış ve yardım için çığlık atmaya çabalıyor, fakat sonunda boğulma sesi çıkarıyor ve kaskatı kesilerek başı suya yüzükoyun düşüyor. Çok açık bir şekilde balıkadam yüzeye fırlamış ve bütün bilinen senaryolara sıkça görüldüğü gibi, acele edip havayı atmış, sualmış maskeden veya aşırı efor sonucu su solumuş. Ne yaparsınız?
……

Eğer balıkdam baygın değil ve panik devam ediyorsa, can simidi, bir sopa ya da bir şamandıra uzatmak en doğrusudur. Kontrolsüz yükselme aynı zamanda diğer problemlere de yol açabilir. Mesela, baygınlık içerisinde çabucak sonuca ulaşan ve dahası öldürebilen hava embolisi gibi veya ağır dekompresyon hastalığı gibi. Balıkadam baygınsa, yapacağınız işin ilki nefes yolunu muhafaza etmektir. Balıkadama yaklaşın ve yüzü yukarıda kalacak şekilde çevirin. Onun ağırlık kemerini atın ve denge yeleğini şişirin. Balıkadamı kafasından yakalayıp, yüzünü duyun üzerinde tutmaya çalışın ve soluduğunu kontrol edin. Nefes almıyorsa iki düşünce tarzı vardır: Birisi, balıkadamın tekrar soluması için hemen suyun içerisinde yen kurtarma nefesi vermektir. Diğeri, balıkadamı tekneye kadar, mümkün olabildiğince çabuk çekerek güvertede klasik CPR uygulamaktır. Her iki plan da değerlidir ve hangisini uygulayacağınız genellikle şartlara bağlıdır. Tekneye birkaç metre mesafede balıkadamın denge yeleğini çıkarın ve mümkün olan en çabuk şekilde tekneye alın. Eğer kıyı ya da tekneye yüzme uzun sürerse, suda resüsitasyon daha anlamlı olur.
……
Eğer bu sanaryo sualtında başınıza gelirse tedbirli davranın. Fırlayan balıkadamı yakalamaya çalışmanın iki potansiyel tehlikeli sonucu vardır: 1) Havası bitmiş ya da donanımın işlevsel bozukluğu nedeniyle boğulma olasılığına karşı balıkadamı dipteyken tutun (Tamamen paniğe girmiş bir balıkadamı tutabilirseniz.). 2) O, yüzeye çıkarmanızı zorlaştırır, emboli riskiniz olur.
Özel eğitim gerektiren bir uygulama olmakla beraber, eğitimli olsanız dahi bu senaryo ölümcül olabilir ve genellikle kontrollerinden çıkan bir balıkadamın yüzeye yol almasına izin verilir. Elbette balıkadamı kontrollü bir şekilde yüzeye çıkarmak genellikle en iyi plandır. Eğer balıkadam kaçarak yükselme hızına ulaşırsa, denge yeleğinden hava boşlatmayı deneyin. Fakat dikkat edin, paniğe girmiş balıkadam sizi (veya hortumlarınızi) yakalamasın ve yüzeye çıkışınızı engellemesin!

Burada vakada bir kendini kurtarma senaryosu olduğunu da göz önünde bulundurun. Eğer denge yeleğinizin fazla şişik olmasından dolayı, kendinizi koltrolsüz bir yükselme içerisinde bulursanız, sakin olun ve yükseliş hızınızı tekrar kontrol altına alıncaya kadar herhangi bir şekilde azaltın. Denge yeleğinizdeki havayı mümkün olabilen enfazla sayıda vaften boşaltın. Eğer inflatörünüz açık olarak takılı kalmışsa, hortumu sökün veya tahliye valfini çekerek açın ki hava yüzerliğinizi etkilemeden çıkıp gitsin. Aynı zamanda çıkış hızınızı azaltabilmek için su içerisinde yüzükoyun uzanmış pozisyona gelin ve direnci artırmaları için kollarınızı ve bacaklarınızı sallayın. Dibe doğru palet vurmayı deneyin ve bir klavuz halata yeteri kadar yakınsanız, tekrar kontrolünüzü sağlayana kadar onu yakalayın. Yükselme süresince, barotravmadan kaçınmak için nefesinizi var gücünüzle boşaltın.
……
Paniğin önüne geçmede en önemli adım, sizin sınırlarınızın ötesine itebilecek olan şeylerin farkında olmak ve onları savuşturmak veya onlardan kaçınmak için hazırlıklı olmaktır. Aşırı fiziksel aktivite veya uykusuzluk nedeniyle bitkinlik ve dehidrotasyon fizyolojik strese neden olur ve bu stres zihinsel olarak sizi oyununuzdan uzaklaştırabilir. Suya giren her balıkadamın fiziksel veya zihinsel olarak strese girmesi, onu paniğe girmeğe uygun hale getirir ki bu da bir başka açıdan bakıldığında daha küçük bir problem değildir. En iyi önleme yöntemleri sizin – ve dalış eşinizin — çeşitli durumlardan sakınmanız içindir ve donanımınızı bakımlı tutmak ve onları her dalış öncesi dikkatle kontrol etmek ve dalış boyunca tüp basıncınızı izlemek kadar konforlu değildir.

İyi dalışlar,