Nöbetçi Eczaneler
Ekvador’un kumlu sahillerinde, dünyanın en büyük ve nesli kritik derecede tehlike altında olan deniz kaplumbağası için umut verici bir hikaye yaşanıyor olabilir.
Yeni bir araştırma, 2025-2026 üreme sezonunda Ekvador’daki çeşitli plajlarda, Meksika ve Kosta Rika’daki normal üreme alanlarından 1000 milden fazla uzakta, rekor sayıda Doğu Pasifik deri sırtlı deniz kaplumbağası yuvası bulunduğunu ortaya koydu.
Simon Fraser Üniversitesi’nden önde gelen bir deniz ekotoksikoloğu, bulguların, deri sırtlı deniz kaplumbağalarının daha serin koşullar altında kıyı şeritleri boyunca yeni yuvalama alanları arayarak ısınan okyanusa uyum sağlamaya çalıştığını gösterdiğini söylüyor.
“Tarihsel olarak, Ekvador sahillerinde dişi Doğu Pasifik deri sırtlı deniz kaplumbağalarını gözlemlemek nadir veya alışılmadık bir olaydı, ancak bulgularımız, üreme döngülerini Ekvador kıyı şeridinde gelişmek ve hayatta kalmak için uyarladıklarını gösteriyor,” diyor Kaynak ve Çevre Yönetimi Okulu’nda yardımcı doçent ve çalışmanın baş yazarlarından Juan José Alava.
“Bu, Doğu Pasifik’te 60 yıl içinde nesli tükenme tehlikesiyle karşı karşıya olan bir deri sırtlı deniz kaplumbağası alt türü için yeni bir umut ışığı anlamına geliyor. Tüm olumsuzluklara rağmen doğayla birlikte yaşamlarını sürdürüyorlar ve bu durum, nesli tükenme noktasına ulaşan bu tür ve diğer deniz kaplumbağası türleri için bile bir umut kaynağı oluşturuyor.”
Chelonian Conservation and Biology dergisinde yayınlanan çalışmada , araştırmacılar Ekvador kıyıları boyunca üreme çağındaki dişi kaplumbağaların görülmesi, yuvalar, kuluçka başarısı, yuvalama girişimleri ve karaya vurma olaylarını detaylandıran 45 yılı aşkın kayıtları inceledi. Bu faaliyetleri, deniz yüzeyi sıcaklıklarında daha sıcak ve daha soğuk döngülere neden olan El Niño ve La Niña olaylarıyla birlikte takip ettiler.
Kayıtlar, son on yılda güneydoğu tropikal Pasifik Okyanusu’ndaki soğuk dönemlerde (veya La Niña olaylarında) Ekvador’da artan aktivite ve yuvalama olduğunu gösteriyor. Araştırmacılar ayrıca Ekvador’daki yuva veriminin (yuva başına yumurta sayısı) ve kuluçka oranlarının, daha kuzeydeki geleneksel yuvalama alanlarındakiyle karşılaştırılabilir olduğunu buldu. Alava’ya göre, bazı durumlarda Ekvador’daki yuvalardan normalden daha fazla yavru çıktı.
Doğu Pasifik deri sırtlı deniz kaplumbağası, hem sıcak hem de soğuk ortamlarda yaşayabilen tek deniz kaplumbağasıdır. Her yıl binlerce kilometre yol katederek tropikal yuvalama alanlarından, yaz aylarında denizanasıyla beslendikleri kutup altı Pasifik sularındaki beslenme alanlarına göç ederler. İlginç bir şekilde, deri sırtlı deniz kaplumbağaları Kanada’nın batı kıyısı (Britanya Kolumbiyası) açıklarındaki sularda da gözlemlenmiştir; 1931’den 2024’e kadar 150’den fazla kayıt bulunmaktadır.
Nüfusları, 1980’lerden bu yana %90’dan fazla azaldı; bu azalmanın nedenleri arasında, insan kaynaklı iklim değişikliğinin şiddetlendirdiği sıcak El Niño olayları gibi doğal stres faktörleri ve balıkçılıkta istenmeyen avlanma, plastik kirliliği, gemi çarpmaları, yumurta toplama ve yuvalama alanlarının kaybı gibi insan kaynaklı etkiler yer alıyor.
Alava’ya göre, Ekvador’un yuvalama plajlarını korumak için devam eden izleme ve koordineli koruma çabaları, istenmeyen avlanmanın azaltılması ve etkili kıyı bölgesi yönetimi, Doğu Pasifik deri sırtlı deniz kaplumbağasının uzun vadeli hayatta kalması için çok önemlidir.
“Yönetim ve koruma çabaları, kıyı bölgelerindeki topluluk temelli müdahaleler yoluyla, yerel ve geleneksel ekolojik bilgi birikimiyle yakın istişare ve katılım içinde desteklenmelidir.”
Bir Kaplumbağanın Hikayesi: Bella Bir Ödül Bırakıyor
2026 yılında, Ocak ayının ay ışığında, Bella adındaki dişi bir Doğu Pasifik deri sırtlı deniz kaplumbağası, Ekvador’daki Playa de Crucita kumsalında ağır ağır ilerliyordu. Yuva kazmak için yer ararken, yakındaki sokak lambaları yüzünden yönünü şaşırdı, bir kaya dalgakıranın üzerinden tırmandı ve sonunda bir kaldırıma çıktı.
Bella yuva kurmayı başaramadı ve hâlâ yumurtalarla dolu halde okyanusa geri döndü. Ama pes etmedi. İki gece sonra, daha sakin bir plaj bölümünde tekrar denedi ve bu sefer başarılı oldu. Yuvasını kazdı, 47 yumurta bıraktı, yumurtalarını kumla örttü ve kendini tekrar okyanusa doğru sürükledi. Birkaç hafta sonra, 44 yavru yumurtadan çıktı ve dalgalara doğru yolculuğa başladı.
Bella’nın işinin henüz bitmediği ortaya çıktı. Araştırmacılar, ilk yuvalama girişiminde onu işaretlemiş ve sadece 2026 yılında dört ila beş kez yuva yaptığını keşfetmişlerdi. Yuvalardan biri yerinde kalırken diğerleri San Jacinto kuluçka merkezine taşındı.
Araştırmacılar, Bella’nın bu sezonda yumurtladığı 146 yumurtadan 134 yavru kaplumbağanın çıktığını ve genel başarı oranının yüzde 91,8 olduğunu söylüyor.
Kaynak: https://ecomagazine.com/news/coastal/record-leatherback-turtle-nests-found-along-ecuadors-beaches/
