İsveç kıyılarında Danimarka gemisi Havmanden’in enkazını araştıran arkeoloji dalgıçları, özenle yapılmış bir deri ayakkabının bir parçasını, Avrupa köle ticaretinde kullanılan iki metal halkayı ve ince işlenmiş bir düğmeyi kurtardı.
Ayakkabının, 1683’te gemideki şiddetli bir mahkum ve mürettebat isyanı sırasında öldürüldüğü bilinen, Danimarka’nın Karayip adası St. Thomas’ın ilk valisine ait olabileceğine inanılıyor.
Danimarka Ulusal Müzesi’nden deniz arkeologları , aynı yıl Göteborg açıklarında batan Havmanden ( Deniz Adamı ) gemisinin enkazından eserleri keşfedip çıkardılar .
Araştırma, müzenin NJORD Denizcilik ve Sualtı Kültürel Miras Merkezi tarafından Bohusläns Müzesi’nden İsveçli arkeologlarla işbirliği içinde yürütüldü.

Havmanden gemisi, Kopenhag’dan St. Thomas’a esir taşımak üzere yola çıkmıştı, ancak yolda isyancılar geminin kontrolünü ele geçirerek Azor Adaları’na yönlendirdiler ve gemidekilerden bazılarını karaya çıkardılar.
Valilik görevine geri dönmek üzere yolda olan Dyppel, gemi kuzeye doğru ilerlemeye devam ederken Manş Denizi’ne atılarak öldürüldü ve gemi daha sonra battı.
Ayakkabının tabanının arka yarısının günümüze kadar ulaşmış halinin bir deri işçisinin ayakkabısından geldiği söyleniyor. Olağanüstü işçilik olarak nitelendirilen bu parça, Havmanden’in dramatik son yolculuğunda hayatını kaybeden Danimarka Batı Hint Adaları’ndaki St. Thomas’ın ilk valisi Jørgen Iversen Dyppel’e ait olma ihtimalini akla getiriyor.

Rudersdal Müzeleri direktörü ve tarihi ayakkabılar konusunda uzman olan Vivi Lena Andersen, tabanın kenarı boyunca yer alan son derece küçük ve düzenli aralıklı deliklere dikkat çekti; bunların üretimi için özel aletler ve önemli bir beceri gerekmiş olmalıydı.
Derinin kalitesi ve işçiliğin hassasiyeti, ayakkabının Dyppel gibi toplumun varlıklı üyelerinin karşılayabileceği pahalı bir lüks eşya olduğunu düşündürüyor; ancak gemide başka yüksek rütbeli kişiler de bulunduğu için ayakkabının kime ait olduğu kesin olarak belirlenemiyor.

Batıktan çıkarılan ince işçilikli bir düğmenin de yüksek rütbeli veya varlıklı bir yolcuya ait olduğu düşünülüyor.

Köle ticareti para birimi
Dalgıçlar ayrıca, Avrupa köle ticareti döneminde Batı Afrika’da köleleştirilmiş insanlar ve diğer mallar arasında yapılan ticari işlemlerde kullanılan halka şeklindeki metal nesneler olan iki adet manilla da buldu.
Danimarka Ulusal Müzesi’nde görevli deniz arkeoloğu Andreas Kallmeyer Bloch’a göre, bu nesneler geminin tarihine yeni bir boyut katıyor ve Danimarka’nın sömürgecilik girişimi ile köle ticareti arasındaki ilişkiyi vurguluyor. Manilla adı verilen bu nesnelere İskandinavya’daki arkeolojik alanlarda nadiren rastlanmıştır.

Gemiden dendrokronolojik analiz için alınan kereste örnekleri, geminin yapımında kullanılan ağaçların 1664 civarında veya kısa bir süre sonra kesildiğini göstermiştir. Kerestenin muhtemelen kuzey Almanya veya güney Jutland’dan geldiği düşünülmektedir.

Dalgıçlar, batık gemiyi akıntıların neden olduğu erozyonu azaltmak ve böylece bölgeyi gelecekteki araştırmalar için korumak amacıyla, batık geminin üzerini jeotekstil bir malzeme ile kaplayarak bıraktılar.
Kaynak: https://divernet.com/scuba-news/wrecks/divers-find-luxury-shoe-slave-currency-in-1600s-shipwreck/





