Nöbetçi Eczaneler
2026 yılında her geçen gün daha derine inerek manşetlere çıkan bir kadın ve bir erkek serbest dalgıç, bu hafta Kıbrıs’ta düzenlenen büyük bir yarışmadan yeni derinlik rekorları kırarak çıktı.
Bu yılın başında kadınlar Serbest Dalış (FIM) dünya rekoru 103 metreydi. O zamandan beri rekor en az beş kez daha derinleştirildi ve son olarak Zsófia Törőcsik tarafından Limassol’daki AIDA Dünya Apnea 2026 Derinlik Şampiyonası’nda 108 metrelik mutlak rekor dalışı gerçekleştirildi.
Macar sporcu, yarışmada üst üste ikinci kez Kadınlar Dünya Genel Şampiyonu oldu ve paletsiz serbest dalgıçların dalış hattı boyunca elleriyle kendilerini çekerek aşağı inip yüzeye geri döndükleri FIM disiplininde de şampiyonluk unvanını kazandı.
Törőcsik rekor dalışını dört dakikada tamamladı ve yüzeye çıktığında bulduğu derinlik etiketini havaya fırlatarak kutlama yaptı.
“Bugün mutluluğum doruklardaydı,” dedi ve daha sonra şöyle düşündü: “Kendinizi her yendiğinizde, sonunda ‘evet, gerçekten de bunu başarabilirsiniz’ diyen iç sesinize daha da yaklaşıyorsunuz.”
Serbest dalgıç, o gün Ukraynalı rakibi Natalia Zharkova’yı 5 metre farkla geçerek FIM dünya rekorunu kırdı. İki kadın, 2026 boyunca bu zorlu disiplinde kıyasıya mücadele etmişti; Zharkova (kısa bir süreliğine ABD’li dalgıç Enchante Gallardo tarafından egale edilmişti) bu yaz iki aydan biraz fazla bir süre rekoru elinde tutmuştu. Törőcsik, Ağustos başından beri 107 metrede rekoru elinde tutuyordu ve Limassol’da bu derinliği geliştirmişti.
Molchanov yine yaptı yapacağını.
Bu arada, bağımsız olarak yarışan Alexey Molchanov, 137 metrelik bir inişle yeni bir Sabit Ağırlık (CWT) mutlak dünya rekoru kırmak için yarışmanın son gününe kadar bekledi.
Molchanov ve Hırvat rakibi Petar Klovar, yarışmanın son gününe girerken birbirlerine bir puan kadar yakındılar, ancak sonunda Molchanov, dört yarışma disiplininde toplam 484 puan alarak 11 puanlık bir farkla Erkekler Dünya Şampiyonluğu unvanını kazandı.
30 Eylül’de başlayan Dünya Apnea Şampiyonası, Kıbrıs’ın beşinci kez AIDA Dünya Şampiyonası’na ev sahipliği yapması anlamına geliyordu ve 50’den fazla ülkeden sporcu yarıştı.
Serbest dalışın beyinlere nasıl faydaları olabilir?
Törőcsik, rekor kıran derinlik dalışlarında yer alan zihniyet üzerine düşünürken, bilimsel bir çalışma, serbest dalış eğitiminin beynin tekrarlanan oksijen yoksunluğuna uyum sağlamasına yol açabileceğini öne sürdü.
Nörobilimci Julia Micaux ve Fransa’daki Paris-Saclay Üniversitesi’ndeki meslektaşları, yedi aylık yapılandırılmış bir eğitim öncesi ve sonrasında 17 erkek amatör serbest dalgıcı inceledi.
Araştırmacılar, fonksiyonel manyetik rezonans görüntüleme (fMRI) taraması kullanarak, antrenmanın dikkat, hareket, görme ve karar verme gibi birçok önemli beyin ağı arasındaki iletişimde değişikliklerle ilişkili olduğunu buldular.
Hafıza için hayati önem taşıyan ve özellikle düşük oksijen seviyelerine karşı hassas olan beyin bölgesi hipokampus, özellikle dikkat çekici değişiklikler gösterdi. Eğitimden sonra, beyincikle daha güçlü bir bağlantı kurarken, bazı duyusal ve motor bölgelerle olan bağlantısı azaldı.
Bu bağlantı örüntüleri, epizodik bellek testlerindeki performansla da ilişkilendirildi; bu da beynin, tekrarlanan hipoksi nöbetleri sırasında belleği korumaya yardımcı olmak için organizasyonunu uyarlayabileceğini düşündürmektedir.
Daha da önemlisi, çalışmanın önceki bir bölümünde, 20 fiziksel olarak aktif serbest dalış yapmayan kişiyle karşılaştırıldığında, yedi aylık eğitim döneminden sonra hipokampus hasarı veya hafıza bozukluğuna dair hiçbir kanıt bulunamamıştır.
Araştırmacılar, çalışmanın küçük ölçekli olduğunu kabul etmekle birlikte, bulguların “uyarlanabilir nöroplastisite”nin bir biçimine işaret ettiğini söylüyorlar; bu, beynin öğrenme, yaşlanma veya yaralanma sonrasında normal yetenekleri geri kazanmak için yeni sinir bağlantıları oluşturarak ve işlevleri sağlıklı bölgelere kaydırarak kendini yeniden organize etme yeteneğidir. Bulguları şu anda hakem değerlendirmesini bekleyen bir ön baskı olarak yayınlanmıştır.
