Ana Sayfa Arama Galeri Video Yazarlar
Üyelik
Üye Girişi
Yayın/Gazete
Yayınlar
Kategoriler
Servisler
Nöbetçi Eczaneler Sayfası Nöbetçi Eczaneler Hava Durumu Puan Durumu
WhatsApp
Sosyal Medya
Uygulamamızı İndir

Bilim insanları araştırmalarını daraltırken Stonehenge’in altı tonluk gizemi daha da derinleşiyor

Tarih: 18 Kasım 2026 Kaynak: Aberystwyth Üniversitesi Özet: Stonehenge’in gizemli

Tarih:
18 Kasım 2026
Kaynak:
Aberystwyth Üniversitesi
Özet:
Stonehenge’in gizemli altı tonluk Sunak Taşı’na ilişkin yeni ve kapsamlı bir araştırma, yeni ipuçları ortaya çıkarırken, şüphelenilen birçok kaynağı da eledi. Bir zamanlar Galler’den geldiği düşünülen devasa kumtaşı levhanın artık İskoçya’nın kuzeydoğusundan geldiğine inanılıyor, ancak araştırmacılar henüz kesin bir eşleşme bulamadılar.

Stonehenge’in altı tonluk devasa Sunak Taşı’nı çevreleyen gizem yeni bir boyut kazandı. Bilim insanları, antik kumtaşı levhanın olası birkaç kaynağını eleyerek, binlerce yıl önce nereden geldiğine dair arayışı daralttılar.

Jeolojik Topluluk Dergisi’nde yayınlanan yeni bir çalışma, Sunak Taşı’nın bugüne kadarki en kapsamlı jeolojik incelemesini sunarak, Stonehenge’in en kalıcı gizemlerinden biri hakkında yeni ipuçları ortaya koyuyor.

Yaklaşık 4,9 metre (16 fit) uzunluğundaki devasa kumtaşı levha, İngiltere’nin güneyindeki Salisbury Ovası’nda bulunan ünlü tarih öncesi anıtın kalbinde yer almaktadır. Bir asırdan fazla bir süre boyunca arkeologlar ve jeologlar, levhanın Galler’den getirildiğine inanıyorlardı. Ancak, gelişmiş analitik yöntemler kullanan son araştırmalar, bu uzun süredir devam eden teoriyi alt üst etti ve kuzeydoğu İskoçya’nın daha olası bir kaynak olduğunu belirledi.

Şimdi ise yeni bir uluslararası soruşturma, aramayı daha da detaylandırdı; ancak taşın tam olarak nerede doğduğu hala bilinmiyor.

Yeni Jeolojik İpuçları Arama Alanını Daraltıyor

Araştırmacılar, Sunak Taşı’nın kökenini incelemek için anıtla ilgili yeni gözlemleri, müze koleksiyonlarında muhafaza edilen taş parçalarının detaylı incelemeleriyle birleştirdiler.

Ekip, çeşitli bilimsel teknikler kullanarak kumtaşının fiziksel yapısını, mineral içeriğini, kimyasal bileşimini ve izotopik özelliklerini inceledi. Bu özellikler birlikte, Britanya genelindeki kaya oluşumlarıyla karşılaştırılabilen ayırt edici bir jeolojik parmak izi oluşturuyor.

Bilim insanları özellikle İskoçya’nın kuzeydoğusundaki Orkney Havzası’na odaklandılar; bu bölge daha önce umut vadeden bir aday olarak belirlenmişti. Ancak şimdiye kadar incelenen hiçbir yerde, Sunak Taşı ile aynı özellik kombinasyonuna sahip kaya bulunamadı.

Bulgular taşın asıl yerini ortaya çıkarmamış olsa da, araştırmacıların çeşitli olasılıkları elemesine ve gelecekteki araştırmaları daha umut vadeden alanlara yoğunlaştırmasına olanak tanıyor.

Güney Galler Üniversitesi’nde Emekli Profesör ve çalışmanın lideri olan Profesör Duncan Pirrie şunları açıkladı:

“Bu, Sunak Taşı’nın bugüne kadar yapılmış en kapsamlı jeolojik araştırmasıdır. Çok çeşitli analitik teknikleri birleştirerek, taşın bileşimine dair şimdiye kadarki en net resmi oluşturduk ve kökeni hakkındaki önde gelen teorileri test ettik. Şimdiye kadar incelenen yerlerin hiçbirinde Sunak Taşı ile aynı özellikler bulunmamaktadır. Bu da bize arayışın henüz bitmediğini, ancak artık bir cevaba ulaşma olasılığı en yüksek olan alanlara odaklanmak için çok daha donanımlı olduğumuzu gösteriyor.”

Galler’den İskoçya’ya: Yüzyıllık Bir Teori Çürütüldü

Nesiller boyunca, Sunak Taşı’nın kökenini Batı Galler’e dayandıran yaygın açıklama geçerliydi. Ancak daha önceki bilimsel araştırmalar, taşın çok daha kuzeyde, İskoçya’ya doğru uzandığını gösteren kanıtlar ortaya koyunca bu varsayım değişti.

En son bulgular, potansiyel bir eşleşmeyi belirlemek için daha kesin jeolojik kriterler oluşturarak bu keşfi daha da geliştiriyor.

Aberystwyth Üniversitesi Coğrafya ve Yer Bilimleri Bölümü Onursal Profesörü Richard Bevins şunları söyledi:

“Neredeyse bir yüzyıl boyunca, Sunak Taşı’nın Batı Galler’den geldiği görüşü hakimdi. Önceki araştırmalarımız bu varsayımı alt üst etti ve bunun yerine İskoçya’yı en olası kaynak olarak gösterdi. Bu son çalışma, aramamız gereken belirli jeolojik özellikleri belirleyerek aramayı önemli ölçüde iyileştiriyor ve gelecekteki araştırmaların daha etkili bir şekilde hedeflenmesini sağlıyor. Her yeni kanıt parçasıyla, Stonehenge’in en kalıcı gizemlerinden birini çözmeye bir adım daha yaklaşıyoruz.”

Yeni araştırma, İskoçya’nın olası bir kaynak olduğunu tamamen reddetmek yerine, bilim insanlarının umut vadeden kaya oluşumları ile taşın kendine özgü özellikleriyle uyuşmayanlar arasında ayrım yapmasına yardımcı oluyor.

Stonehenge’in Altı Tonluk Gizemini Çözmek

Sunak Taşı’nın nereden geldiğini belirlemek, tek bir kayanın doğum yerinden çok daha fazlasını ortaya çıkarabilir. Ayrıca, tarih öncesi toplulukların devasa taşları nasıl elde edip olağanüstü mesafelere taşıdığını açıklamaya da yardımcı olabilir.

Stonehenge, yaklaşık MÖ 3000 ile 1600 yılları arasında birden fazla aşamada inşa edilmiştir. İnşaatçıların, daha küçük mavi taşlar da dahil olmak üzere, devasa taşları arazide hareket ettirdikleri bilinmektedir; bu taşlar Batı Galler’den yaklaşık 225 kilometre (140 mil) yol kat etmişlerdir.

Eğer Sunak Taşı İskoçya’nın kuzeydoğusundan gelmişse, Salisbury Ovası’na yolculuğu çok daha uzun sürmüş olurdu. Dolayısıyla, kesin kaynağını belirlemek, Stonehenge’i inşa eden insanların ulaşım yöntemleri, organizasyonu ve mühendislik yetenekleri hakkında önemli ipuçları sunabilir.

Aberystwyth Üniversitesi Coğrafya ve Yer Bilimleri Bölümü’nde Jeokimya alanında Emekli Profesör olan Nick Pearce, olası kaynakların ortadan kaldırılmasının neden gerçek bir ilerlemeyi temsil ettiğini vurguladı:

“Bu tür jeolojik bir dedektiflik öyküsünde, potansiyel kaynak alanlarını elemek, yenilerini belirlemek kadar önemlidir. Elenen her konum, aramayı daraltır ve Sunak Taşı’nın nereden geldiğini keşfetmeye bizi daha da yaklaştırır. Taş, Stonehenge’dekiler arasında benzersizdir ve kaynağını izlemek, binlerce yıl önce Salisbury Ovası’na yaptığı olağanüstü yolculuğuna dair değerli yeni bilgiler sağlayacaktır.”

Araştırmacılar, bu inceleme sırasında geliştirilen ayrıntılı jeolojik iz verilerinin gelecekteki araştırmalara rehberlik edeceğine ve nihayetinde Sunak Taşı’nın orijinal yerini belirleyebileceğine inanıyor. Böyle bir keşif, tarih öncesi Britanya’nın en olağanüstü mühendislik başarılarından birini aydınlatmaya yardımcı olacaktır.

Uluslararası araştırma ekibinde Birleşik Krallık, Kanada, İtalya ve İsveç’ten jeologlar ve arkeologlar yer aldı. Katılımcı kuruluşlar arasında Güney Galler Üniversitesi, Aberystwyth Üniversitesi, University College London, Aberdeen Üniversitesi, Plymouth Üniversitesi, James Hutton Enstitüsü, İsveç Tarım Bilimleri Üniversitesi, Milano-Bicocca Üniversitesi ve çeşitli endüstri ortakları bulunuyordu.


Haber Kaynağı:

Materyaller Aberystwyth Üniversitesi tarafından sağlanmıştır.

Kaynak: CAMLIMANI AKADEMI – BILIM HABERLERI