Ayasofya Nasıl Başladı ?

................
VN:F [1.9.13_1145]
Rating: 9.1/10 (11 votes cast)

Dalış kulübümüzde sohbet sırasında bir üyemiz televizyon kanalında yönetmenlik yapan bir tanıdığının çekmeyi düşündüğü belgesel için dalış ekibine ihtiyacı olduğunu yardım edip, edemeyeceğimi sordu ? Ben de bu yönetmen ile tanışıp konuşalım, projeye bakalım diyerek telefonumu verdim.

Birkaç gün sonra cep telefonumdan arayan Yönetmen Göksel Gülensoy ile randevulaşarak buluştuk. Göksel, ilk başta gayet üstü kapalı olarak çok yüzeysel bir şekilde projeyi anlatmaya çalışıyordu:

– Nereye dalacağız ?

– Bir bahçe var orada bulunan kuyulara

– Eee, nerede burası ?

– İstanbul’un bir mahallesinde.

– Bu kuyularda dalmamızı ve film çekmemizi gerektiren ne var ?

Gibi sorularıma bir türlü net cevap alamayınca, biraz da kızgınlıkla ben ekip kuracağım ve bu arkadaşlarıma karşı sorumluyum dolayısıyla birbirimize güvenmeliyiz eğer aramızda bu güven oluşmazsa çalışmamızın doğru olmayacağını söyledim ve bir kaç gün sonra tekrar buluşmak üzere sözleşerek ayrıldık. (Daha sonra bu projeye ile ilgili yaşadıklarımızdan Göksel in bu tavrının ne kadar haklı olduğunu anlayacaktım.)

Sonraki buluşmada Göksel ağzındaki baklayı çıkartarak dalış yerinin Aya Sofya olduğunu, bu dalış için sadece bir tek gün sabah 08.00 den gece 24.00 e kadar iznimiz olduğunu önceden hiç bir şekilde mekanda çalışma ve dalış yapamayağımzı söyleyince ne kadar zor bir proje ile karşı karşıya olduğumuzu anladım. Ertesi gün doğruca Aya Sofya’ya gittim ve ana binanın içerisinde yerde bulunan kuyu kapaklarını etrafa belli etmeden incelemeye çalıştım. Kuyunun çapını ayak ile ölçtüm. Yaptığım bu ölçümde sırtında tüp bulunan bir dalgıcın bu kuyudan içeri sığamıyacağını görünce, başka bir formül bulmam gerektiğini anladım.

Diğer yandan da ekip arkadaşlarımı belirlemeye çalışıyordum. Bu arkadaşlar hem konularında uzman hem de ekip çalışmasına uygun yapıda olmadıydılar. Tanınmış Sualtı kameranlarımızdan olan Levent YÜKSEL o tarihte Tuna Nehrini boydan boya kano ile geçmekte olduğundan çok istemesine rağmen projemize katılamadı. Bu durumda Engin AYGÜN ekibe kameraman olarak katıldı. Sualtı Fotografçısı Ozan ÇOKDEĞER ve Kenan ERGÜÇ ile ekibimi oluşturdum.

Tam bir ay boyunca günün 24 saati yanımda defter, kalem taşımaya başladım. Hayalimde sarnıçlara dalışlar yapıyor, gerekebilecek malzemeleri not ediyordum. Dalışlar için sadece bir günlük izin süremiz olduğundan hiç bir malzememizin eksik kalmaması lazımdı. En küçük bir şey eksik olsa, İstanbul trafiğinde gidip almak saatlerimize malolabilirdi. Bu da dalış ve çekimlerimizi bitirememek demekti. Bu dönemde gece uykudan uyanıp başucumdaki deftere notlar aldığım çok oldu.

Dalış günü yaklaştıkça, ekibin heyecanını görüyordum. Daha sonra çok iyi dost olduğum Suüstü görüntü yönetmeni K.Ercüment ATAK yaşamını sürdürdüğü yurdışından bu proje için gelerek ekibimize katıldı. Bütün eksiklerimizi tamamladıktan sonra, yağmurlu bir Pazartesi günü sabah erken saatte toplanarak Aya Sofya’ya geldik.

Vakit geçirmeden çalışmalara başladık. Önce 2 adet 15 litrelik dalış tüpünü birbirne by-pass ederek bu tüplere 200 m. hortum bağladık. Tüplü bir dalgıç’ın sığamıyacağı kuyular için tüpleri dışarıda bırakarak dalıcıya havayı bu hortumla sağladık. Kuyulara yaptığımız dalışlarda testi ve küp parçaları, çeşitli kemikler ve İngiliz asker mataraları tespit ettik ve bunları görüntüledik.

Bu arada her türlü dedikodudan uzak kalmamız gerekiyordu. Kuyular hakkında Müze yetkililerinin hiç bir fikri yoktu. Bilinmeyene dalış yapacak olan bizler için çıkartılabilecek bir söz hem bizi hem de yetkilileri zor durumda bırakırdı. Bütün bunları dikkate alarak dalışlardan sonra tüm ekibin mide ve barsak röntgenlerinin çekilmesini istedim. Bu talebim üzerine Aya Sofya’nın bahçesine seyyar bir röntgen aracı geldi ve dalışlardan sonra tüm ekibin röngenleri çekilerek uzman doktor tarafından mide ve barsağımızda herhangi değerli bir şey olmadığına dair rapor tanzim edilerek müze yetkililerine teslim ettiler. Aya Sofya’nın sualtında kalan bölümlerinin dalışları ve çekimleri bitirilmişti.

Böylece çalışmalarımızın ilk bölümü tamamlanmış oldu.

İkinci bölümünün başlaması için bir on yıl geçmesi gerekiyordu. Bunun ana sebebi maddi imkansızlıklardı. Bu zaman içerisinde ekip dört bir yana dağılmıştı. Ercüment Yunanistan da, Göksel Kıbrıs’ta, Kenan Bodrum’da, Ozan İşleri için İzmir’e gidiyor uzun süre kalıyordu. Ama, ekip sürekli olarak bir birleriyle temas halindeydi.

Bir sabah telefonum çaldı. Arayan Göksel’di heyecanlı bir ses tonu ile ;

-Hocam Ekibi topla Aya Sofya belgeselini tamamlıyoruz.

– Dur, bir dakika bu öyle hemen olmaz oturup konuşalım ne yapılacak bir görelim ?

Ertesi gün Göksel’le Aya Sofya’nın avlusunda buluştuk. İkimizde de tatlı bir heyecen vardı. Projeye nereden devam edeceğimizi kararlaştırıyorduk. Dalmadığımız bir bölüm kalmadığından keşfedilmeyi bekleyen yer dehliz ve tünellerdi.

Şu anda bulunan Aya Sofya binası aynı temel üzerine yapılmış üçüncü binadır. Yangınlar ve çeşitli sebeplerle yıkılan iki binanın yerine yapılan günümüzdeki binanın altında ilk Aya Sofya dan kalma tüneller ve dehlizler bilinmeyene doğru gidiyordu.

Bunlarında araştırılarak belegeselimize eklenmesi ve haritalarının çıkartılarak müze yetkililerinin eksik olan bilgilerinin tamamlanması gerekiyordu. Bu durumda yeni bir ekip kurmam gerekliydi ve mağara ekibine ihtiyacım vardı. Bu işin en başarıları arasında gösterilen Boğaziçi Uluslararası Mağara Araştırma Dernegi (BUMAD) ile temas kurarak bir araya geldik ve projemizi hazırladık. On yıl sonra yine bir Pazartesi günü BUMAD’dan arkadaşlarmız Yaman ÖZAKIN, Barış KURT, Pelin KURT, Aydın MENDERES ile buluşarak Aya Sofya ya geldik. Bu arkadaşlarımızın destekleri ile dehlizlere girilerek film, fotografları çekildi ve haritaları hazırlandı.

Bu belgesel çekimleri sırasında bir araya geldiğimiz ve dostluklarımıza dostluk kattığımız Göksel, Ercüment, Ozan, Kenan’a ayrıca sonradan ekibimize katılan ancak sanki yıllardır tanışıyormuşuz gibi bize kalplerini açan BUMAD ekibinden Yaman, Pelin, Barış ve Aydın’a katkılarından ve özverili çalışmalarından dolayı çok teşekkür ederim.


Kaptan Levent Karataş
karatas_levent@yahoo.com

VN:F [1.9.13_1145]
Rating: +6 (from 6 votes)
Ayasofya Nasıl Başladı ?, 9.1 out of 10 based on 11 ratings

600true thumbnails bottomright 300true 800none
  • 5000 fade false 60 bottom 0 https://www.sualtigazetesi.com/?cat=1243
     SedenErdi
  • 5000 fade false 60 bottom 0 https://www.sualtigazetesi.com/?cat=1286
     AliNasman
  • 5000 fade false 60 bottom 0 https://www.sualtigazetesi.com/?cat=1296
     SelmaUca
  • 5000 fade false 60 bottom 0 https://www.sualtigazetesi.com/?cat=1294
     TuncayTanriverdi
  • 5000 fade false 60 bottom 0 https://www.sualtigazetesi.com/?cat=1299
     Selimsidali
  • 5000 fade false 60 bottom 0 https://www.sualtigazetesi.com/?cat=1284
     SelcenTaninmis
  • 5000 fade false 60 bottom 0 https://www.sualtigazetesi.com/?cat=1175
     CenkSahin
  • 5000 fade false 60 bottom 0 https://www.sualtigazetesi.com/?cat=1166
     UmutDincer
  • 5000 fade false 60 bottom 0 https://www.sualtigazetesi.com/?cat=1173
     HaldunSevel
  • 5000 fade false 60 bottom 0 https://www.sualtigazetesi.com/?cat=1168
     Slide11
  • 5000 fade true 60 bottom 0 https://www.sualtigazetesi.com/?cat=1177
     SGYELKENEnglish
  • 5000 fade false 30 bottom 0 https://www.sualtigazetesi.com/?cat=1310
     Slide12
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

600true dots under 150true 800https://www.sualtigazetesi.com/wp-content/plugins/thethe-image-slider/style/skins/white-square-2
  • 7000 fade false 60 bottom 0 https://www.sualtigazetesi.com/?p=123813
     DunyaSampiyonu
  • 5000 fade false 60 bottom 0 https://www.sualtigazetesi.com/?p=123304
     AtlantikGecisi
  • 5000 fade false 60 bottom 0 https://www.sualtigazetesi.com/yelkenci-turkiye-butun-bolumler/
     YelkenciTurkiye
  • 5000 fade false 60 bottom 0 https://www.sualtigazetesi.com/?p=123982
     GulinBozkurt
  • 5000 fade false 60 bottom 0 https://www.sualtigazetesi.com/?p=124350
     DunyaUcuncusu
  • 5000 fade false 60 bottom 0 https://www.sualtigazetesi.com/?p=124603
     DerinBaytur
  • 5000 fade false 60 bottom 0 https://www.sualtigazetesi.com/ali-poyraz-ozdemir-balkan-sampiyonu/
     AliPoyrazOzdemirBalkaSampiyonu
  • 5000 fade false 60 bottom 0 https://www.sualtigazetesi.com/ejder-ginyol%e2%80%99dan-gold-cup%e2%80%99ta-birincilik/
     EjderSampiyon
  • 5000 fade false 60 bottom 0 https://www.sualtigazetesi.com/rsx-kadinlar-sinifinda-2020-tokyo-olimpiyat-oyunlari%e2%80%99ndayiz/
     DilaraUralp
  • 5000 fade false 60 bottom 0 https://www.sualtigazetesi.com/interview-with-ecem-guzel/
     EcemGuzel
  • 5000 fade false 60 bottom 0 sualtigazetesi.com/second-wind-onne-van-der-wal/
     SecondWind
  • 5000 fade false 60 bottom 0 https://www.sualtigazetesi.com/no-ordinary-women/
     NoOrdinaryWomen
  • 5000 fade false 60 bottom 0 https://www.sualtigazetesi.com/banu-oney-ile-denizden-denize-marmarisden-seattlea-yelkenli-tekne-ile/
     BanuOneyileDENIZDENDENIZE
  • 5000 fade false 60 bottom 0 https://www.sualtigazetesi.com/yasamin-nereyinde-duruyoruz-dilek-ergul/
     DilekErgul
  • 5000 fade false 60 bottom 0 https://www.sualtigazetesi.com/the-bodrum-cup-turkiyeyi-yelkencilik-dunyasinda-temsil-etti/
     TheBodrumCup
  • 5000 fade false 60 bottom 0 https://www.sualtigazetesi.com/life%E2%80%99s-daring-adventure/
     Life’sDaringAdventure

https://www.sualtigazetesi.com/wp-content/uploads/2015/04/Untitled3.jpg