SUALTI Gazetesi

SAÄžLIK BAKANLIÄžI
TEDAVÄ° HÄ°ZMETLERÄ° GENEL MÜDÜRLÜÄžÜNE

Hiperbarik Oksijen Tedavisi Uygulanan SaÄŸlık KuruluÅŸları Hakkında Yönetmelik’in teknisyen tanımında:

Teknisyen
Madde 12 – SaÄŸlık kuruluÅŸunda basınç odasını kullanacak en az bir basınç odası teknisyeni bulundurulur. Bu teknisyen, Teknik Bilimler Meslek Yüksekokullarının Sualtı Teknolojisi mezunu olup, basınç operatörlüÄŸü belgesi almış veya Kurtarma ve Sualtı Komutanlığında birinci sınıf dalgıç eÄŸitimi görmüÅŸ ya da Bakanlık tarafından bu konuda yetki verilen saÄŸlık kuruluÅŸları tarafından açılan eÄŸitim programını baÅŸarı ile tamamladığı Bakanlık tarafından yapılacak sınav ile onaylanmış bir hemÅŸire veya saÄŸlık memurudur.

Belirtilen 12.maddedeki ifade yeni hazırlanan yönetmeliÄŸin taslak çalışmasında:

d)Teknisyen
SaÄŸlık kuruluÅŸunda basınç odasını kullanacak en az bir basınç odası teknisyeni bulundurulur. Bu teknisyen UlaÅŸtırma Bakanlığı Denizcilik MüsteÅŸarlığından basınç odası operatörü belgesi almış kiÅŸiler veya Teknik Bilimler Meslek Yüksekokullarının Sualtı Teknolojisi mezunu olup basınç operatörlüÄŸü belgesi almış kiÅŸiler ya da Kurtarma ve Sualtı Komutanlığında birinci sınıf dalgıç eÄŸitimi görmüÅŸ olup basınç odası operatörü belgesi almış kiÅŸilerdir.

Åžeklinde deÄŸiÅŸtirilmek istenmekte olup gerek eski madde gerekse eski maddenin yerine konulmak istenen bu yeni madde ülkemiz açısından tamamen yanlıştır.

Bu konudaki görüÅŸümüz Teknik Bilimler Meslek Yüksek Okullarının Sualtı Teknolojisi Mezunu çok sayıda kiÅŸi mevcut olup, 2 yıllık eÄŸitimleri boyunca mesleki anlamda almış oldukları dalış fiziÄŸi fizyolojisi, hiperbarik sistemler, hiperbarik oksijen tedavisi ve rekompresyon tedavisi, dalış tabloları, dalış sistemleri konusunda gerekli teorik eÄŸitimleri almış ve üniversitece yapılan sınavlar sonucu bu yöndeki bilgileri test edilmiÅŸtir. Ayrıca yaptıkları stajlarla pratik eÄŸitimlerini de tamamlamışlardır. Bu kiÅŸiler aldıkları bu eÄŸitimlerle özel merkezler ve çeÅŸitli dalış kurumlarunda sorunsuz bir ÅŸekilde çalışmaktadır. Aynı ÅŸekilde Kurtarma ve Sualtı Komutanlığında birinci sınıf dalgıç eÄŸitimi görmüÅŸ ve basınç odası operatör belgesi almış kiÅŸiler bu konuda yetiÅŸkin personeldir.

Mevcut yönetmeliÄŸin ilgili maddelerinde yer alan; ‘Bakanlık tarafından bu konuda yetki verilen saÄŸlık kuruluÅŸları tarafından açılan eÄŸitim programını baÅŸarı ile tamamladığı Bakanlık tarafından yapılacak sınav ile onaylanmış bir hemÅŸire veya saÄŸlık memurudur.’ ÅŸeklindeki ifade o zamanın ÅŸartlarında yeteri kadar basınç odası operatörü olmaması dolayısıyla yönetmelikte yer almıştır. Teknik Bilimler Meslek Yüksekokullarının Sualtı Teknolojisi mezunu olup basınç operatörlüÄŸü belgesi almış kiÅŸi sayısı ya da Kurtarma ve Sualtı Komutanlığında birinci sınıf dalgıç eÄŸitimi görmüÅŸ olup basınç odası operatörü belgesi almış kiÅŸi sayısı ülkemiz basınç odası operatör ihtiyacının çok üstündedir.

BilindiÄŸi üzere geçmiÅŸ yıllarda sertifikalı hekimler Hiperbarik Oksijen Tedavisi Uygulanan SaÄŸlık KuruluÅŸlarında çalışmaktaydılar. Bunun üzerine Danıştay Onuncu Daireye 06.04.2007 tarihinde Esas No:2001/5313 Karar No: 2005/656 nolu dava SaÄŸlık Bakanlığına karşı
1-Sualtı ve Hiperbarik Tıp Derneği
2-Prof. Dr. Maide ÇimÅŸit (Sualtı ve Hiperbarik Tıp DerneÄŸi BaÅŸkanı)
3-Dr. Akın Savaş Toklu (Sualtı ve Hiperbarik Tıp Derneği Genel Sekreteri)
4-Dr. Evin Koç
5-Dr. Füsun Kocaman
6-Dr. Esra Akgül
7-Dr. Åžamil AktaÅŸ
8-Dr. Selin Gamze Sümen
9-Dr. Bülent AkkaÅŸ
10-Dr. Kemal Cenk Gülgün
11-Dr. Figen Aydın
12-Dr. Fulya Toka
13-Dr. SavaÅŸ Ä°lgezdi

tarafından, Hiperbarik Oksijen Tedavisi Uygulanan Özel SaÄŸlık KuruluÅŸları Hakkında Yönetmelik’in; Tababet Uzmanlık TüzüÄŸünde ayrı uzmanlık dalı olarak kabul edilerek düzenlenen ‘Deniz ve Sualtı HekimliÄŸi’ kapsamındaki tedavi yöntemini uygulama hakkının baÅŸka uzmanlık dallarına ve süresi ile içeriÄŸi belirsiz bir kurs sonucu verilecek sertifikayı almış uzmanlığı bulunmayan doktorlara verildiÄŸi, Tıpta Uzmanlık sınavını kazanarak bu uzmanlık dalında eÄŸitim alan doktorların haklarının ihlal edildiÄŸi,hiperbarik oksijen tedavisinin kısa süreli bir kursla yapılabilecek bir tedavi olmadığı,aksi taktirde 2 yıllık eÄŸitim gerektiren bir uzmanlık dalı olarak düzenlenmesinin gereksiz olduÄŸu ileri sürülerek iptali istenmektedir diyerek açmış. Dava yürütmeyi durdurma kararı ve söz konusu maddelerin deÄŸiÅŸimi ile sonuçlanmıştır.

GörüldüÄŸü gibi aynı durum ÅŸu aÅŸamada basınç operatörlüÄŸü için yaÅŸanmaktadır. Danıştayın vermiÅŸ olduÄŸu bu karar umuyoruz ki SaÄŸlık Bakanlığı için bir örnek oluÅŸturur geçmiÅŸte yapılan hatalar tekrarlanmaz.

Ayrıca durum böyle iken bakanlık tarafından bu konuda yetki verilen saÄŸlık kuruluÅŸları tarafından verilen belgeler günümüz ÅŸartları itibariyle uygun deÄŸildir. Kaldı ki ülkemizde bir çok saÄŸlık memuru ve hemÅŸire kadro açığı mevcutken, halen görevine devam etmekte olan bu kiÅŸilere tamamen branÅŸ dışı bir mesleÄŸe; süresi ile içeriÄŸi belirsiz kursla, kısa süre içerisinde eÄŸitim verip atamak son derece yanlıştır.

Bir baÅŸka önemli konu ise; hazırlanma aÅŸamasında olan Hiperbarik Oksijen Tedavisi Uygulanan SaÄŸlık KuruluÅŸları Hakkında Yönetmelik’in teknisyen tanımında gecen; ‘UlaÅŸtırma Bakanlığı Denizcilik MüsteÅŸarlığından basınç odası operatörü belgesi almış kiÅŸiler’ ibaresi çıkarılmaz ise MüsteÅŸarlığın bu tür düzenlemeleri yaptığı Profesyonel Sualtı Adamları YönetmeliÄŸi ile iliÅŸkilendirilmiÅŸ olur ve Profesyonel Sualtı Adamları YönetmeliÄŸindeki deÄŸiÅŸikliklerden kaynaklanan olumlu ya da olumsuz ifadelerden Hiperbarik Oksijen Tedavisi Uygulanan SaÄŸlık kuruluÅŸları Hakkında Yönetmelik ve bu yönetmeliÄŸe tabi kuruluÅŸları olumsuz yönde etkilersiniz.

Örnek vermek gerekirse; Denizcilik MüsteÅŸarlığı bir karar alır ve 10 günlük kurslar ile basınç odası operatör belgesi verir ise hazırlanmakta olan yönetmelikte ki teknisyen kalitesi 10 günlük kursa karşılık gelir.

Basınç Odası Teknisyeni Ne iÅŸ yapar?

Bir Sualtı Hekimi veya Hava Uzay Hekimi Gözetiminde, tedavinin tamamını uygular. Durumları genellikle ağır seyreden hastaların, çalışan hekimlerin, saÄŸlık memuru, hemÅŸire vb. personelin can güvenliÄŸini mesleki bilgi ve bilinci ile gözetir. GerektiÄŸinde insiyatif kullanır. 10 günlük bir kursla operatörlük yapma yetkisi verilen kiÅŸiler hiperbarik oksijen tedavisinin, hastaların ve saÄŸlık personelinin güvenliÄŸinin sorumluluÄŸunu alacak bilgi ve bilinçte olamaz. Basınç odası operatör belgesi yukarıda da belirttiÄŸim üzere sadece Teknik Bilimler Meslek Yüksekokullarının Sualtı Teknolojisi mezunu olup basınç operatörlüÄŸü belgesi almış veya Kurtarma ve Sualtı Komutanlığında birinci sınıf dalgıç eÄŸitimi görmüÅŸ olup basınç odası operatörü belgesi almış kiÅŸilere verilmelidir. Aksi halde birçok kiÅŸinin can güvenliÄŸi riske atılmış olur.

SaÄŸlık Bakanlığının çıkarmış olduÄŸu bu tür yönetmelikler oluÅŸabilecek riskleri, yapılabilecek hataları en aza indirgemek için hazırlanmış idari kurallardır. SaÄŸlık kuruluÅŸlarında yapılan tüm tedavilerde hastaların ve bu kurumlarda çalışan personelin can güvenliÄŸi Bakanlığın en önemli sorumluluklarından biridir.

Son olarak; Bakanlığa baÄŸlı devlet hastaneleri ve eÄŸitim hastanelerinde Hiperbarik Oksijen Tedavi merkezlerinin sayısı hızla artmaktadır. Bu merkezlere uzman hekim tayini de yapılmaktadır. Ancak kadrolu basınç odası operatörü mevcut deÄŸildir ve bu durum tedavi hizmetini etkilemektedir. Çözüm Bodrum Devlet Hastanesinde olduÄŸu gibi kısa süreli ve zorlama kurslarla saÄŸlık personeline basınç odası operatör belgesi vermek olmamalıdır. Bu durum saÄŸlık hizmetinin verimliliÄŸini ve emniyetini tehdit etmektedir. Bakanlığa baÄŸlı devlet hastaneleri ve eÄŸitim hastanelerinin Hiperbarik Oksijen Tedavi merkezlerine yukarıda da belirttiÄŸimiz bu konuda ki uzman kiÅŸilerin basınç odası operatörü olarak atanması ülkemizde iÅŸsizliÄŸin had safhada olduÄŸu bir dönemde son derece doÄŸru olacaktır. O sebeple Devlet hastanesindeki bu bölümlere en kısa zamanda kadro açılması gerekmektedir.

Hazırlanma aÅŸamasında olan yeni yönetmelikte bu hususların dikkate alınmasını arz ederim.

Özgür Yılmaz
Basınç Odası Operatörü